نمايشگاه جهانی كتاب فرانكفورت از سه شنبه هشتم تا يكشنبه سيزدهم اكتبر به مدت پنج روز برگزار می شود. اين نمايشگاه بزرگترين نمايشگاه كتاب جهان است و برگزاری آن هر سال حادثه اى در قلمرو فرهنگ و نشر كتاب در جهان به شمار مى آيد. علاوه بر اين اين نمايشگاه فرصتی فراهم مى آورد برای رويارويی بلاواسطه نويسندگان با ناشران از كشورها و فرهنگ هاى مختلف جهان.
موضوع نمايشگاه جهانی كتاب فرانكفورت، امسال ادبيات روسيه است. روسيه با چهره

هايی مانند سرگيی شاراگوف، ولاديمير سوروكين، ليمونوف ،و ايرنا دنشكينا در نمايشگاه حضور خواهد داشت. اين نويسندگان همه جوان اند و در آثار خود به سكس و جنايت و خشونت در روسيه می پردازند. نويسندگان جوان روس همراه و در كنار نويسندگان باتجربه ترى مانند ديميتريف پريگف و تاتيانا تلستويا تصويرى از ادبيات روسيه در دوران معاصر به دست مى دهند. ( در اين صفحات به تدريج همزمان با نمايشگاه كتاب اين نويسندگان را به خوانندگان علاقمند معرفی خواهيم كرد)
از ايران تنها انتشارات توس كه پيرامون اساطير سالانه ۴ عنوان كتاب انتشار مى دهد، به مديريت محسن باقرزاده به نمايشگاه می آيد و ادبيات ايران را نمايندگی می كند.
از ناشران خارج از ايران تنها انتشارات گلاره در نمايشگاه كتاب فرانكقورت آثارى از ادبيات ايران و ادبيات مهاجران ايراني و ترك و عرب را عرضه مى كند. اين موسسه انتشاراتی به مديريت محمد علافی تاكنون بيش از بيست عنوان كتاب از قلمرو ادبيات معاصر ايران و چهار عنوان كتاب از قلمرو ادبيات مهاجرت به آلماني ترجمه و منتشر كرده است.
پوستر نمايشگاه (عكس در همين صفحه) با درونمايه "بيشرمی" در مفهوم "صراحت در گفتار" طراحی شده است و نشانگر روح ادبيات روسيه است در سال های اخير. همچنين صراحت در گفتار كه به يك معنا شعار نمايشگاه جهانى كتاب فرانكفورت در سال 2003 است، اصولا با سانسور و سلطهء مميزان ارشادگر در تنافى است.
در نمايشگاه كتاب فرانكفورت امسال ۳۲ ناشر از سراسر جهان شركت خواهند كرد. هزينه سفر ناشران را برگزاركنندگان نمايشگاه، وزارت امور خارجه آلمان، و بنياد شاهزاده كلاوس تامين كرده اند. از افغانستان دو ناشر: "كتاب شاه" و نشر "ام اس دی" ، از گرجستان "نشر سارى" با ۲۵ عنوان كتاب در سال و از عراق، مغولستان و سوريه، ناشرانی در اين نمايشگاه شركت خواهند كرد.
از جمله خدمات نمايشگاه به ناشران سميناری است درباره بازار كتاب در جهان و الزامات آن. در اين سمينار ناشران كشورهاى پيرامونى مى توانند با وضعيت بازار جهانى كتاب آشنا شوند.
در آخرين روز نمايشگاه ناشران افغانی و عراقی، در حضور جمع درباره دشواری هاي نشر كتاب در كشورهای جنگ زده شان با يكديگر به گفت و گو خواهند نشست.
با اين تفاصيل در نگاه جهانيان به ما، ادبيات معاصر فارسي در حد ادبيات كشورهايي مانند مغولستان و سوريه قرار دارد و اين در حالی است كه كشورهايی مانند هندوستان و تركيه و الجزاير با چندين ناشر و نويسنده و برنامه های ويژه مانند ادبيات كودك در هندوستان يا تاثير زبان فرانسه بر ادبيات الجزاير از هر نظر حضورى برجسته تر دارند.
با يك نگاه از درون به ادبيات معاصر و مضامين و شيوه هاى متداول در ادبيات داستانى ده سال گذشته ممكن است خوانندهء پيگير به اين پرسش برسد كه چگونه است كه در فرم رمان نويسان ما خود را وارثان نويسندگان نوآورى مانند فاكنر، همينگوى و جويس، و يا دست كم خود را در حد بورخس و ماركز مى دانند، اما در پهنهء ادبيات جهانى ناگهان ادبيات معاصر ايران با آن حد از وسعت در كنار مغولستان و سوريه قرار مى گيرد؟
ترديد نداريم كه بى توجهى حاكمان معمم ايران به امر فرهنگ و تسلط سانسور از شان ادبيات معاصر تا اين حد كاسته است. با اين حال گرته بردارى از رمان نو فرانسه و تاكيد بيش از حد بر داستان به اصطلاح موقعيت و خوارشمردن و مبتذل پنداشتن سهم حادثه در رمان كه محصول آموزه ها و بدآموزى هاى اجل نويسندگان ماست، از يكسو نقد ادبى را در ساحت فرم محدود و اخته كرد و از سوى ديگر رمان نويس ايرانى را از كنكاش در مفاهيم عالى مدتى بازداشت. حاصل اين است كه ما خود را در آينهء جهان مى بينيم و بازمى شناسيم، جهان ما را در آينهء مغلوستان.